Mức ký quỹ là gì? Tìm hiểu đòn bẩy trong giao dịch
Giao dịch Forex với ký quỹ và đòn bẩy là một chiến lược giao dịch được nhiều nhà đầu tư quan tâm hiện nay. Trader không nên chỉ đơn thuần sử dụng những công cụ này để kiểm soát những vị thế lớn hơn, mà còn cần phải hiểu rõ được cách hoạt động của chúng. Mọi quyết định về quy mô vị thế hay phân bổ vốn đầu tư đều có ảnh hưởng trực tiếp lên các vị thế trader đang nắm giữ.
Trong loại hình giao dịch Forex này, ký quỹ (Margin) thường bị nhiều nhà đầu tư mới hiểu lầm là một loại phí hoặc chi phí trực tiếp. Vậy mức ký quỹ là gì? Tài sản ròng là gì? Đòn bẩy nên được sử dụng như thế nào trong giao dịch Forex? EC Markets sẽ chia sẻ với bạn một bài viết cụ thể ngay sau đây.
Đòn bẩy là gì trong giao dịch
Trước khi chúng ta đi vào tìm hiểu về ký quỹ, nhà giao dịch cần phải hiểu đòn bẩy là gì. Đòn bẩy về cơ bản là một công cụ khuyếch đại vị thế cho phép trader kiểm soát những vị thế Forex lớn hơn rất nhiều so với những gì vốn của họ có thể cho phép. Nhiều nhà đầu tư hay lầm tưởng rằng đòn bẩy là một khoản vay mà họ nhận từ sàn môi giới (forex broker). Tuy nhiên, đòn bẩy giống một công cụ gia tăng quy mô tiếp cận thị trường hơn. Khi sử dụng đòn bẩy, sàn sẽ tạm khóa một phần vốn trong tài khoản của bạn để làm tiền cọc (ký quỹ). Nói cách khác, trader nên nhìn nhận đòn bẩy như một hình thức “mượn” quy mô tiếp cận thị trường thay vì là một công cụ gia tăng hiệu suất giao dịch.
Một điều các trader cần lưu ý: Đòn bẩy có thể khuyếch đại lợi nhuận cũng như thua lỗ. Đây là lý do vì sao việc quản lý lỗ là vô cùng quan trọng trong giao dịch Forex với đòn bẩy. Hãy lấy ví dụ: Bạn đang giao dịch với mức đòn bẩy 1:50. Điều này có nghĩa là 1.000$ tiền ký quỹ có thể kiểm soát một vị thế danh nghĩa trị giá 50.000$. Chỉ cần giá dịch chuyển theo hướng không có lợi khoảng 2% là bạn đã mất 1.000$, tức là 100% số vốn ký quỹ! Trong một thị trường nhiều biến động, một đòn bẩy 1:50 không chừa cho bạn nhiều cơ hội để phạm sai lầm. Một biến động nhỏ 2% là cũng đủ để “cháy tài khoản”, mà cứ một vài phút là chúng ta sẽ lại thấy giá biến động như vậy. Chính vì lý do này, giao dịch Forex với đòn bẩy đòi hỏi tính kỷ luật vô cùng cao. Đòn bẩy lớn quá mức sẽ làm trầm trọng thêm tốc độ thua lỗ và là một trong những nguyên nhân chính đánh sập các tài khoản cá nhân.
Ký quỹ là gì trong giao dịch? Ký quỹ hoạt động như thế nào?
Vậy ký quỹ là gì? Ký quỹ tồn tại dựa trên đòn bẩy. Đây là khoản tiền mà nhà giao dịch phải nộp cho sàn để mở một vị thế với đòn bẩy. Broker sẽ giữ khoản này như một hình thức cọc đảm bảo trong suốt khoảng thời gian vị thế mở trên thị trường.
Để mở một vị thế với đòn bẩy cần một lượng ký quỹ tối thiểu, được gọi là “ký quỹ bắt buộc”. Lượng ký quỹ bắt buộc mà một trader cần trả cho sàn phụ thuộc vào tỷ lệ đòn bẩy được cung cấp. Phần tài sản ròng (equity) không bị giữ lại làm tiền ký quỹ bắt buộc được gọi là “dư ký quỹ” (free margin) - đóng vai trò như một lớp đệm bảo vệ nếu thị trường biến động bất lợi đối với vị thế đang mở.
Sau đây là một ví dụ đơn giản: Giả sử một bạn có 5.000$ trong tài khoản và bạn sử dụng đòn bẩy tỷ lệ 1:10. Tỷ lệ này có nghĩa là yêu cầu ký quỹ của tài khoản sẽ là 1/10 (tức 10%). Nếu bạn muốn mở một vị thế trị giá 10.000$ thì thông số tài khoản của bạn sẽ trông như sau:
- Tài sản ròng: 5.000$
- Ký quỹ bắt buộc (dự phòng): 10% x 10.000$ = 1.000$
- Dư ký quỹ (khoản gồng lỗ khả dụng): 5.000$ - 1.000$ = 4.000$
Tới đây, bạn đã hiểu được ký quỹ là gì cũng như cách giao dịch ký quỹ vận hành trong thực tế: phần nhỏ số vốn sẽ kiểm soát một vị thế lớn trong khi phần tài sản còn lại đóng vai trò như một lớp đệm bảo vệ trước các biến động giá bất lợi.
Tại sao nên sử dụng đòn bẩy khi giao dịch?
Nếu giao dịch với đòn bẩy mạo hiểm như vậy thì tại sao bạn lại nên sử dụng nó? Câu trả lời là để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
Ví dụ, một lot tiêu chuẩn trong cặp EUR/USD có giá là 100.000€. Nếu không có đòn bẩy, một trader sẽ cần phải sở hữu một số vốn USD tương đương mới có thể bắt đầu giao dịch. Điều kiện này khá khó để đa số trader có thể đạt được. Vậy nên, giao dịch Forex đã đem tới đòn bẩy như một giải pháp cho vấn đề này bằng cách cho phép nhà đầu tư chuẩn bị một số vốn có trị giá chỉ bằng một phần nhỏ trị vị thế. Như đã nói ở trên, phần tài sản ròng (equity) không bị giữ lại làm tiền ký quỹ bắt buộc được gọi là “dư ký quỹ” (free margin). Công dụng gồm 2 điểm chính:
- Dư ký quỹ hoạt động như một khoảng trống đảm bảo an toàn để trader có thể gồng lỗ trước khi ký quỹ bị bào mòn.
- Việc có thêm vốn khả dụng đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư có thể mở thêm nhiều vị thế khác nhau cùng một lúc: Chẳng hạn như vừa mua vàng vừa bán khống cặp GBP/JPY. Điều này cho phép bạn xây dựng một danh mục đầu tư đa dạng và tránh tập trung rủi ro vào một hướng đi duy nhất của thị trường.
Giá của các cặp tiền trên thị trường thường không dịch chuyển quá nhiều. Sử dụng đòn bẩy giúp khuyếch đại các biến động này để mở ra cơ hội kiếm lời lớn hơn cho trader. Vì lý do này, các nhà đầu tư chuyên nghiệp thường tập trung xác định mức cắt lỗ trước khi quyết định quy mô vị thế nhằm giữ cho mức tiền ký quỹ ở mức tối thiểu.
Các ngưỡng rủi ro ký quỹ | Ký quỹ là gì?
Hiểu được cách sàn kiểm soát ngưỡng ký quỹ của nhà đầu tư là một trong những phần quan trọng nhất trong câu trả lời cho “Ký quỹ là gì trong giao dịch?”. Thua lỗ càng nhiều thì khoản gồng lỗ khả dụng càng nhỏ, và nếu trader để khoản này rơi xuống quá thấp thì sàn sẽ phải can thiệp. Sàn sẽ can thiệp ở hai ngưỡng: Mức gọi ký quỹ (margin call) và mức ngưng giao dịch (stop out).
Ngưỡng ký quỹ là gì?
Mức ký quỹ (margin level) là một tỷ lệ phần trăm thể hiện số tài sản ròng hiện có của nhà giao dịch so với số tiền ký quỹ đã sử dụng của họ. Tỷ lệ này càng cao thì tài khoản càng an toàn.
Mức ký quỹ (%) = (Tài sản ròng ÷ Ký quỹ đã sử dụng) × 100
- Tài sản ròng (equity): Giá trị hiện tại của tài khoản (đã bao gồm các khoản lãi hoặc lỗ chưa chốt).
- Ký quỹ đã sử dụng (used margin): Giá trị tiền cọc đang tạm khóa để giữ lệnh.
Ví dụ: Tài khoản của bạn có tài sản ròng trị giá 5.000$ với 1.000$ ký quỹ đã sử dụng:
- Tài sản ròng = 5.000$
- Ký quỹ đã sử dụng = 1.000$
- Mức ký quỹ = (5.000$ ÷ 1.000$) × 100 = 500%
Nếu tài sản ròng sụt từ 5.000$ xuống 1.000$ thì:
- Mức ký quỹ = (1.000$ ÷ 1.000$) × 100 = 100%
Khi mức ký quỹ rơi xuống còn 100%, điều này có nghĩa là các khoản thua lỗ đã “đốt” sạch toàn bộ dư ký quỹ của tài khoản. Tình trạng này sẽ dẫn đến cảnh trader mất lớp đệm bảo vệ cho số tiền cọc của mình. Còn đối với sàn môi giới, đây là ngưỡng mà họ sẽ kích hoạt lệnh gọi ký quỹ.
Lệnh gọi ký quỹ là gì
Khi mức ký quỹ của trader giám xuống bằng hoặc dưới mức quy định, sàn môi giới sẽ bắt đầu phát lệnh gọi ký quỹ (margin call). Mỗi sàn lại có một mức khác nhau nhưng thường lệnh gọi ký quỹ sẽ bị kích hoạt ở mức 100%. Khi lệnh margin call bị kích hoạt, nhà giao dịch bắt buộc phải thực hiện một trong hai lựa chọn: Nạp thêm tiền để khôi phục mức ký quỹ an toàn, hoặc đóng/giảm bớt quy mô các vị thế đang mở. Đây là một trong những sự thật phũ phàng của việc giao dịch Forex sử dụng đòn bẩy.
Mức ngưng giao dịch là gì?
Nếu thua lỗ liên tục xảy ra và ngưỡng ký quỹ tụt không kiểm soát, trader có thể chạm tới mức ngưng giao dịch của sàn (thường được đặt ở mức 20-50% ký quỹ, tùy sàn môi giới). Khi đó, sàn sẽ tự động đóng các vị thế của tài khoản để hạn chế tiếp tục thua lỗ. Hãy cố gắng đừng bao giờ để tài khoản của bạn bị dính lệnh gọi ký quỹ. Thông thường khi sàn môi giới phải vào cuộc là đã quá muộn. Vì lý do này, việc tạo kế hoạch rủi ro chắc chắn, nhất là xác định mức cắt lỗ (stop loss), là vô cùng quan trọng.
Chi phí giao dịch
Forex là một thị trường sôi nổi nhiều biến động và người mới bắt đầu sẽ rất dễ “ham vui” mà bỏ qua mất các khía cạnh quan trọng. Để bảo vệ vốn hiệu quả nhất có thể, trader cần ghi nhớ những chi phí sao khi giao dịch với ký quỹ:
- Chênh lệch giá mua-bán (Spread): Đây thường là một trong những phí bị xem nhẹ nhất bởi trader. Ở thời điểm nhà đầu tư vào một lệnh giao dịch, dư ký quỹ sẽ giảm một khoảng bằng đúng độ lớn của spread. Chi phí khớp lệnh này có thể dồn một tài khoản với một số vốn mỏng tới gần ngưỡng bị gọi ký quỹ ngay cả khi giá chưa biến động, đặc biệt là đối với các vị thế quy mô lớn.
- Đa dạng yêu cầu ký quỹ: Trong giao dịch sử dụng đòn bẩy, các cặp tiền khó lường thì ký quỹ bắt buộc càng cao. Đối với các cặp tiền ngoại lai, tỷ lệ đòn bẩy thường thấp hơn và có mức ký quỹ cao hơn so với các cặp tiền chính do tính thanh khoản kém và mức biến động cao.
- Phí qua đêm (Swap): Việc giữ lệnh qua đêm có thể làm phát sinh chi phí. Khoản phí hoán đổi hay còn gọi là phí qua đêm (swap) thường sẽ được tính (trừ hoặc cộng) vào thời điểm kết thúc phiên giao dịch New York. Phí swap có thể bị trừ hoặc được cộng thêm vào tài khoản tùy thuộc vào sự chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền trong cặp tiền giao dịch. Bản thân phí swap đơn lẻ thường rất nhỏ nhưng nếu giữ một vị thế mở trong nhiều ngày với mức swap âm thì chúng có thể bào mòn dần mức dư ký quỹ của bạn.
Kết luận | Ký quỹ là gì?
Ký quỹ là nền tảng của giao dịch đòn bẩy, gia tăng khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư. Tiềm năng là vậy, tuy nhiên nhiều người mới thì lại hay lầm tưởng rằng đây là một cách để khuyếch đại hiệu năng giao dịch. Giao dịch với đòn bẩy nên được hiểu như một loại tài sản thế chấp tạo điều kiện cho trader kiểm soát các vị thế danh nghĩa lớn hơn với một số vốn nhỏ. Công cụ này mở ra những cơ hội tiềm năng nhưng đồng thời cũng thu hẹp đáng kể “khoảng thở” để cho phép bạn phạm sai lầm.
Khi giao dịch với bất kể loại tài sản nào - forex, hàng hóa hay chỉ số - thì mức ký quỹ (margin level) đều chính là thước đo quyết định xem tài khoản của bạn còn chịu được bao nhiêu trước khi chạm ngưỡng gọi ký quỹ (margin call), hoặc ngưỡng ngưng giao dịch (stop out), hoặc tệ hơn nữa là cả hai! Tới đây, trader cũng đã có thể hình dung được là loại hình giao dịch này đòi hỏi khả năng chủ động quản lý ký quỹ, quy mô vị thế và các ngưỡng rủi ro vô cùng cao. Quy luật bất thành văn cần thiết để giữ an toàn cho tài khoản của bạn chính là một bộ quy tắc rõ ràng để định hình quy mô vị thế cũng như giới hạn sụt giảm tối đa của tài sản (maximum drawdown).
Hãy nhớ rằng: Giao dịch ký quỹ không làm thay đổi thị trường mà chỉ ảnh hưởng lên kết quả giao dịch của bạn mà thôi. Sau khi bạn đã nắm rõ được khái niệm “ký quỹ trong giao dịch là gì?”, bước tiếp theo là tìm hiểu về một phương pháp quản trị rủi ro có kỷ luật để có thể ngay lập tức áp dụng trong giao dịch hằng ngày.