การฟื้นตัวของตลาดญี่ปุ่น: ขับเคลื่อนด้วยกำไรหรือด้วยค่าเงิน?

การตื่นขึ้นอีกครั้งของตลาด

หุ้นญี่ปุ่นกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง โดยดัชนี Nikkei 225 ปรับตัวขึ้นสู่ระดับที่ไม่เคยเห็นมาตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1980 และดัชนี TOPIX ก็ปรับตัวสูงขึ้นเช่นกัน การฟื้นตัวนี้ทำให้นักลงทุนกลับมาทบทวนตลาดที่เคยถูกมองว่าเติบโตช้า บรรยากาศรอบตลาดญี่ปุ่นได้เปลี่ยนไป และไม่ใช่เพียงเล็กน้อย คำถามสำคัญในตอนนี้คือ ความแข็งแกร่งดังกล่าวสะท้อนถึงการพัฒนาการบริหารจัดการของบริษัท หรือเป็นผลจากค่าเงินเยนที่อ่อนค่าลงและการเข้ามาลงทุนของนักลงทุนต่างชาติที่มองหาโอกาสทำกำไร

ดูเหมือนว่าคำตอบจะไม่ใช่อย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียว ตลาดญี่ปุ่นกำลังตอบสนองต่อปัจจัยกระตุ้นมากกว่าหนึ่งด้าน และการถกเถียงนี้มีความสำคัญ การปรับขึ้นที่ขับเคลื่อนด้วยอัตราแลกเปลี่ยนมักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและกลับตัวได้ง่าย ขณะที่การปรับขึ้นที่ขับเคลื่อนด้วยกำไรและการตัดสินใจของบริษัทจะค่อยเป็นค่อยไป แต่มีความยั่งยืนมากกว่า

พลวัตของค่าเงินและฉากหลังเชิงนโยบาย

ค่าเงินเยนอ่อนค่ามาเป็นเวลาหลายปี และกลายเป็นปัจจัยขับเคลื่อนผลการดำเนินงานของตลาดญี่ปุ่น ญี่ปุ่นคงอัตราดอกเบี้ยในระดับต่ำเมื่อเทียบกับสหรัฐฯ ทำให้เงินเยนไม่น่าดึงดูดสำหรับนักลงทุนทั่วโลก เมื่อเงินทุนไหลไปยังสินทรัพย์เหล่านั้น นักลงทุนจะขายเยนและซื้อดอลลาร์ แรงขายดังกล่าวยิ่งกดดันให้ค่าเงินเยนอ่อนค่าลง ค่าเงินที่อ่อนลงทำให้กำไรจากต่างประเทศดูสูงขึ้น และช่วยผู้ส่งออกด้วยการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันด้านราคา

Nikkei 225 เทียบกับ USDJPY (ผลการดำเนินงาน 5 ปี)

แหล่งที่มา: TradingView ปรับฐานเป็น 100 ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ใช่ตัวชี้วัดที่เชื่อถือได้สำหรับผลลัพธ์ในอนาคต ข้อมูล ณ วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2026

ธนาคารกลางญี่ปุ่นระบุว่าอัตราดอกเบี้ยอาจปรับขึ้นในอนาคต แต่ในปัจจุบันยังคงอยู่ในระดับต่ำ ส่งผลให้ต้นทุนการกู้ยืมยังต่ำ การเปิดประเทศต้อนรับนักท่องเที่ยวอีกครั้งช่วยสนับสนุนเศรษฐกิจภายในประเทศ ขณะที่ต้นทุนการนำเข้าที่สูงขึ้นได้กดดันครัวเรือน เงินเฟ้อปรับลดลงจากระดับสูงสุดแล้ว แต่ยังคงอยู่ในระดับที่ทำให้ผู้กำหนดนโยบายต้องถกเถียงกันว่าควรปรับเปลี่ยนนโยบายเร็วเพียงใด

ค่าเงินที่อ่อนค่าช่วยหนุนพาดหัวข่าวและกำไร แต่ก็อาจก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่สม่ำเสมอ ภายใต้ระดับดัชนี จะเห็นแรงตึงเครียดระหว่างประโยชน์จากการส่งออกและแรงกดดันจากการนำเข้า ซึ่งแรงตึงเครียดนี้จะกำหนดว่าลมหนุนจากค่าเงินจะคงอยู่นานเพียงใด

พัฒนาการของโครงสร้างกำไรภาคธุรกิจญี่ปุ่น

การปรับขึ้นของตลาดไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของค่าเงินเท่านั้น ภาคธุรกิจญี่ปุ่นเองก็มีการพัฒนา เห็นสัญญาณของความสามารถในการทำกำไร การใช้เงินทุนอย่างมีประสิทธิภาพ และความตั้งใจในการตอบแทนผู้ถือหุ้น มีการเปลี่ยนแปลงในมุมมองของบริษัทเกี่ยวกับผลตอบแทน การจัดสรรเงินทุน และความหมายของมูลค่าตลาด บริษัทต่าง ๆ เพิ่มการซื้อหุ้นคืน ตั้งเป้าผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น และคัดเลือกมากขึ้นว่าจะรักษาหรือขายธุรกิจใด การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนจากตลาดหลักทรัพย์โตเกียว ซึ่งกระตุ้นให้บริษัทมุ่งเน้นการใช้เงินทุนอย่างมีประสิทธิภาพและการประเมินมูลค่าจากตลาด นี่ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงสำหรับตลาดที่เคยถูกมองว่ามีมูลค่าถูกแต่ให้ผลตอบแทนช้า แม้ว่าการปฏิรูปจะแตกต่างกันไปในแต่ละบริษัทก็ตาม

ยิ่งพิจารณาทิศทางของภาคธุรกิจญี่ปุ่นมากเท่าไร ก็ยิ่งยากที่จะมองข้ามว่ามีบางสิ่งกำลังเปลี่ยนแปลง แต่นั่นก็หมายความว่าญี่ปุ่นอาจไม่ใช่ตลาดที่ “ถูกโดยความเคยชิน” อีกต่อไป ตลาดกำลังตัดสินว่าความถูกกำลังถูกแทนที่ด้วยความน่าเชื่อถือหรือไม่

ไม่ใช่ความแข็งแกร่งของกำไรทั้งหมดที่สะท้อนถึงการปรับปรุงในระยะยาว ค่าเงินเยนที่อ่อนค่าช่วยหนุนกำไรของบริษัทข้ามชาติ และการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวขาเข้าก็ช่วยเพิ่มรายได้ภาคบริการ ปัจจัยเหล่านี้เป็นแรงขับเคลื่อนที่แท้จริง แต่สามารถจางหายได้หากเงื่อนไขเปลี่ยนไป หากเยนแข็งค่าขึ้น หรือหากช่องว่างระหว่างอัตราดอกเบี้ยของญี่ปุ่นกับประเทศอื่นแคบลง เรื่องราวของกำไรส่วนหนึ่งมาจากการปฏิรูป และอีกส่วนหนึ่งมาจากวัฏจักรเศรษฐกิจ

Nikkei เทียบกับ TOPIX: การอ่านสัญญาณ

พฤติกรรมของดัชนีหลักของญี่ปุ่นให้เบาะแสเกี่ยวกับแรงขับเคลื่อนของตลาด ดัชนี Nikkei 225 ซึ่งถ่วงน้ำหนักตามราคา ได้รับอิทธิพลจากหุ้นราคาสูงเพียงไม่กี่ตัว ทำให้มีลักษณะขับเคลื่อนด้วยโมเมนตัม ในทางตรงกันข้าม ดัชนี TOPIX ซึ่งถ่วงน้ำหนักตามมูลค่าตลาด ครอบคลุมบริษัทที่หลากหลายกว่า และสะท้อนภาพรวมของตลาดได้ดีกว่า

Nikkei 225 เทียบกับ TOPIX (ผลการดำเนินงาน 5 ปี)

แหล่งที่มา: TradingView ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ใช่ตัวชี้วัดที่เชื่อถือได้สำหรับผลลัพธ์ในอนาคต ข้อมูล ณ วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2026

การที่ทั้งสองดัชนีปรับตัวขึ้นพร้อมกัน บ่งชี้ว่าการปรับขึ้นไม่ได้จำกัดอยู่แค่ผู้ส่งออกเท่านั้น กลุ่มการเงิน อุตสาหกรรม และภาคบริการก็มีส่วนร่วม แสดงให้เห็นว่าตลาดกำลังตอบสนองต่อเงื่อนไขค่าเงิน การปฏิรูปภาคธุรกิจ และสภาพแวดล้อมที่มีเสถียรภาพมากขึ้น ความกว้างของการปรับขึ้นเช่นนี้เป็นสัญญาณที่แข็งแรงกว่าการปรับขึ้นที่ขับเคลื่อนโดยหุ้นเพียงไม่กี่ตัว

นัยต่อการลงทุน

การปรับขึ้นที่ขับเคลื่อนด้วยค่าเงินอาจทรงพลัง แต่ก็เปราะบาง หากค่าเงินเยนแข็งค่าขึ้น หรือหากความคาดหวังเกี่ยวกับช่องว่างอัตราดอกเบี้ยทั่วโลกแคบลง กำไรของผู้ส่งออกอาจเผชิญแรงกดดัน และเผยให้เห็นว่าโมเมนตัมมากเพียงใดที่ได้รับแรงหนุนจากค่าเงินมากกว่าการเติบโตที่แท้จริง การปฏิรูปเชิงโครงสร้างอาจช่วยถ่วงดุลได้ หากบริษัทสามารถปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้เงินทุนและสร้างกำไรอย่างสม่ำเสมอ ญี่ปุ่นอาจสามารถรองรับตลาดที่แข็งแกร่งขึ้นได้แม้ในสภาพค่าเงินที่แข็งค่า

การฟื้นตัวล่าสุดของญี่ปุ่นอาจเริ่มต้นจากค่าเงินเยนที่อ่อนค่า แต่ความยั่งยืนจะขึ้นอยู่กับกำไร ยิ่งภาคธุรกิจญี่ปุ่นแสดงให้เห็นถึงวินัยและผลตอบแทนที่สม่ำเสมอมากเท่าไร รากฐานของตลาดก็จะยิ่งตั้งอยู่บนปัจจัยพื้นฐานมากกว่าตลาดอัตราแลกเปลี่ยน เรื่องราวของญี่ปุ่นยังคงดำเนินต่อไป และเรายังคงติดตามอย่างใกล้ชิด