Các nhân tố chính trên thị trường ngoại hối Forex
Thị trường ngoại hối (forex) được xem là thị trường lớn và có tính thanh khoản cao nhất trong các thị trường tài chính toàn cầu với hàng nghìn tỷ USD được giao dịch hàng ngày. Tại đây, vô vàn các nhân tố khác nhau tham gia giao dịch với nhiều mục đích. Cũng từ những hoạt động giao dịch này mà chúng ta có một dòng chảy tiền tệ với các biến động khác nhau. Có thể bạn đang tự hỏi những nhân tố này là ai, hay tổ chức nào? Và họ đóng vai trò gì trong thị trường ngoại hối? Nắm bắt rõ những nhân tố chủ chốt này sẽ cho phép các nhà giao dịch phân tích thị trường forex bằng một con mắt chiến lược vĩ mô và liên hệ mọi biến động tiền tệ tới các sự kiện kinh tế thế giới. Trong bài viết sau đây, chúng ta sẽ cùng phân tích những "người chơi" chính cũng như ảnh hưởng của họ lên tình hình thị trường ngoại hối nói chung.

Ngân Hàng Trung Ương
Ngân hàng Trung Ương đứng đầu trong danh sách này của chúng ta. Đây là những cơ quan quyền lực chịu trách nhiệm quản lý tiền tệ của một quốc gia, từ đó quyết định sự ổn định kinh tế và tài chính. Chính vì thế, các chính sách của họ có tác động mạnh tới tỷ giá forex (tỷ giá hối đoái) trên thị trường.
Ngân Hàng Trung Ương ảnh hưởng tới Thị Trường Ngoại Hối như thế nào? | Thị Trường Ngoại Hối
Có ba cách chính mà ngân hàng trung ương có thể tạo ảnh hưởng lên thị trường ngoại hối:
- Chính sách tiền tệ (Quyết định lãi suất)
Việc lãi suất của một quốc gia thay đổi có ảnh hưởng đáng kể lên giá trị đồng tiền của họ. Đồng tiền có xu hướng mạnh lên khi lãi suất tăng. - Thông cáo từ ngân hàng trung ương
Những công bố từ ngân hàng trung ương (ví dụ như tuyên bố, họp báo hoặc dự báo kinh tế) có thể khiến công chúng suy đoán về việc chính sách lãi suất liệu sẽ bị thắt chặt (hawkish) hay được nới lỏng (dovish). Hiện tượng này ảnh hưởng tới tỷ giá forex: Đồng tiền có xu hướng mạnh lên khi chính sách được kỳ vọng là sẽ thắt chặt hơn. - Can thiệp trực tiếp
Ngân hàng trung ương đôi khi mua hoặc bán đồng tiền của chính họ để tạo ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.
Lãi Suất ảnh hưởng tới Tỷ Giá Forex như thế nào?
Dù ngân hàng trung ương không trực tiếp quyết định giá trị của một đồng tiền, chính sách lãi suất của họ vẫn có sức chi phối khá lớn tới đồng tiền đó. Vì lý do này, các nhà giao dịch và chuyên gia phân tích thị trường ngoại hối thường theo dõi sát sao từ các thông cáo lãi suất cho tới những phát biểu họp báo từ thống đốc ngân hàng trung ương. Ta thường có thể thấy phản ứng mạnh mẽ trong cộng đồng thị trường ngoại hối mỗi khi cơ quan này tăng hoặc giảm lãi suất tham chiếu. Thậm chí những khác biệt nhỏ trong giọng điệu tuyên bố của thống đốc cũng có thể khuấy động hoạt động giao dịch trên thị trường. Chính vì thế, các nhà giao dịch mới rất cần nắm bắt được tầm ảnh hưởng của các quyết định từ ngân hàng trung ương khi tham gia đầu tư.
Quỹ Đầu Tư Quốc Gia
Một "người chơi" chính khác trong thị trường này là các quỹ đầu tư quốc gia. Đây là các quỹ quản lý tài sản quốc gia thuộc sở hữu của nhà nước. Nguồn thu của các quỹ này thường đến từ việc bán dầu hoặc thặng dư thương mại. Trong khi ngân hàng nhà nước là những người can thiệp để ổn định thị trường, thì quỹ đầu tư quốc gia lại hoạt động như những nhà đầu tư định chế và quản lý khối tài sản trị giá hàng nghìn tỷ đô la. Mỗi khi số tiền này đi từ khu vực này qua khu vực khác, tác động của nó có thể kéo dài qua nhiều năm.
Quỹ Đầu Tư Quốc Gia ảnh hưởng lên Thị Trường Ngoại Hối như thế nào? | Thị Trường Ngoại Hối
- Thu mua tài sản xuyên biên giới
Khi một quỹ đầu tư quốc gia (QĐTQG) cần thanh toán cho một tài sản từ nước ngoài (chẳng hạn như bất động sản ở London hoặc cổ phiếu ở New York), họ sẽ cần phải quy đổi một lượng khổng lồ tiền tệ của họ qua tiền tệ địa phương. Việc trao đổi tiền tệ quy mô lớn như vậy sẽ đẩy nhu cầu đối với loại tiền tệ đó tăng cao trong thị trường. - Tái cân bằng danh mục đầu tư
Các QĐTQG liên tục tái cân bằng danh mục đầu tư của họ để phòng ngừa rủi ro. Những danh mục có giá trị hàng nghìn tỷ USD và chỉ cần một thay đổi nhẹ khoảng 5% (ví dụ như đổi Euro lấy đô la Úc) trong phân bổ đầu tư cũng đủ để tỷ giá forex giữa hai loại tiền tệ bị ảnh hưởng. - Tái sử dụng doanh thu từ tài nguyên
Khi các quốc gia giàu tài nguyên thiên nhiên như dầu thô bán chúng ra ngoài, họ thường được thanh toán bằng ngoại tệ (thường là USD). Vai trò của QĐTQG là phải "tái sử dụng" số đô la đó trở lại thị trường bằng cách chuyển đổi chúng sang các loại tiền tệ khác để đa dạng hóa tài sản quốc gia.
Ngân Hàng Thương Mại và Ngân Hàng Đầu Tư
Các ngân hàng được coi là xương sống của thị trường ngoại hối. Họ đóng vai trò xử lý phần lớn khối lượng giao dịch và cung cấp thanh khoản để các bên trong thị trường có thể tham gia giao dịch. Nếu mất đi "người chơi" này, thị trường sẽ không thể hoạt động được. Các ngân hàng giao dịch trên một mạng lưới tốc độ cao 24/5 (24 giờ, 5 ngày một tuần) gọi là thị trường liên ngân hàng. Ở đây, họ giao dịch trực tiếp với nhau cũng như với các khách hàng tổ chức lớn.
Vai trò của Ngân Hàng trong Thị Trường Ngoại Hối | Thị Trường Ngoại Hối
- Nhà tạo lập thị trường ngoại hối (Nhà cung cấp thanh khoản)
Đây là vai trò chính của ngân hàng. Họ luôn sẵn sàng mua hoặc bán tiền tệ. Dữ liệu giá cả bạn thấy trên nền tảng giao dịch là đều tới từ các ngân hàng và họ kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giữa giá mua và bán (spread). - Giao dịch tự doanh
Các ngân hàng ngoài việc xử lý giao dịch cho các bên, họ còn tự xử lý giao dịch của mình. Họ sử dụng thuật toán và phân tích vĩ mô để dự đoán xem tỷ giá forex và lãi suất sẽ đi về đâu tiếp theo. Những kết quả này là tương đối và có thể không chính xác. - Dịch vụ khách hàng
Ngân hàng còn hỗ trợ các khách hàng tổ chức thực hiện các giao dịch ngoại tệ lớn. Khách hàng của họ có thể là chính phủ, các quỹ đầu cơ, hoặc những tập đoàn đa quốc gia. Chính vì vậy, ngân hàng phải quản lý sát sao giao dịch để đảm bảo mọi quy trình diễn ra suôn sẻ.
Tập Đoàn Đa Quốc Gia
Những "người chơi" lớn tiếp theo trong danh sách này là các tập đoàn đa quốc gia như Apple, Samsung hay Toyota. Ngân hàng tham gia thị trường ngoại hối để tìm kiếm lợi nhuận thì những tập đoàn đa quốc gia này chủ yếu ở đây để hỗ trợ các hoạt động kinh doanh toàn cầu của họ. Nhìn chung, những tập đoàn này tham gia với mục đích vận hành chứ không phải là đầu cơ.
Các Tập Đoàn Đa Quốc Gia tham gia Thị Trường Ngoại Hối như thế nào? | Thị Trường Ngoại Hối
- Thanh toán bù trừ
Đây là mục đích chính của những tập đoàn này. Ví dụ: Khi một công ty Mỹ mua hàng hóa từ Đức chẳng hạn, họ sẽ phải quy đổi USD sang Euro. - Chuyển lợi nhuận về nước
Các tập đoàn đa quốc gia thường xuyên chuyển đổi lợi nhuận thu được ở nước ngoài về nội tệ. Ví dụ như khi một công ty Nhật như Toyota quy đổi lợi nhuận hoạt động ở Mỹ của họ về đồng Yên. - Phòng ngừa rủi ro chênh lệch tỷ giá
Để đạt được điều này, các tập đoàn đa quốc gia cần "khóa" tỷ giá forex cho mọi giao dịch trong tương lai. Chiến lược này giúp họ đảm bảo ổn định tài chính và lợi nhuận tiềm năng của công ty bằng nội tệ.
Vì sao các Tập Đoàn Đa Quốc Gia có vai trò quan trọng trong thị trường?
Khối lượng giao dịch hằng ngày của các tập đoàn đa quốc gia tuy có thể thấp hơn so với những "người chơi" khác trên thị trường, nhưng họ vẫn đóng một vai trò cốt lõi trong việc tạo ra nhu cầu kinh tế cơ bản. Thông qua những hoạt động thương mại quốc tế và đầu tư xuyên biên giới, các tập đoàn này tạo ra một dòng chảy cho các đồng tiền được "du hành" qua.
- Xu hướng dài hạn
Trong khi các nhà đầu cơ có xu hướng thúc đẩy biến động giá ngắn hạn, xu hướng tỷ giá dài hạn vẫn được quyết định phần nhiều là bởi các hoạt động thương mại hằng ngày của các tập đoàn đa quốc gia. - Sát nhập và mua lại
Các vụ sát nhập và mua lại xuyên biên giới quy mô lớn tạo ra một lượng khổng lồ nhu cầu tiền tệ trong thời gian ngắn, tạo ra những biến động đáng kể trên thị trường ngoại hối forex.
Quỹ Đầu Cơ và các Nhà Quản Lý Tài Sản
Nhắc tới những "người chơi" lớn nhất trong thị trường thì chúng ta không thể không nói đến quỹ đầu cơ. Khác với các tập đoàn đa quốc gia chỉ trao đổi tiền tệ để duy trì hoạt động kinh doanh, các quỹ đầu cơ giao dịch để kiếm lợi nhuận bằng cách nắm giữ những vị thế lớn để hưởng lợi từ biến động ngắn hạn.
Cách Quỹ Đầu Cơ tác động lên Thị Trường Ngoại Hối | Thị Trường Ngoại Hối
- Đầu cơ vĩ mô
Các quỹ đầu cơ phân tích nền kinh tế toàn cầu rồi đách cược cực lớn vào chính sách ngân hàng trung ương, thay đổi trong lãi suất, và xu hướng lạm phát. Đôi khi những phân tích này được thực hiện từ rất sớm trong chu kỳ kinh tế vĩ mô. - Giao dịch chênh lệch lãi suất
Đây là chiến lược giao dịch forex mà quỹ đầu cơ sử dụng. Họ vay một loại tiền tệ lãi suất thấp, ví dụ như Yên Nhật, rồi đầu tư vào một đồng tiền lãi suất cao hơn như Pê-sô Mexico và giữ phần chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền này làm lợi nhuận. Chiến thuật này được coi là một trong những vũ khí mạnh nhất của quỹ đầu cơ. - Giao dịch dựa trên tin tức & Biến động giá
Sở hữu các thuật toán giao dịch tân tiến, quỹ đầu cơ có thể lập tức phản ứng với dữ liệu kinh tế (số liệu việc làm, tin tức địa chính trị đột ngột, v.v.) nhằm kiếm lợi nhuận từ những biến động ngắn hạn.
Nhà Giao Dịch Cá Nhân
Các nhà giao dịch forex nhỏ lẻ là các nhà giao dịch cá nhân hoặc nhà đầu tư sử dụng tiền của chính mình để giao dịch thông qua các nền tảng trực tuyến như MetaTrader 4 vào MetaTrader 5.
Đặc điểm của các Nhà Giao Dịch Cá Nhân | Thị Trường Ngoại Hối
- Mang tính đầu cơ
Các nhà giao dịch cá nhân chủ yếu có nhu cầu kiếm lời từ biến động thị trường ngắn hạn. Họ ra và vào thị trường trong một khoảng thời gian rất ngắn. - Phụ thuộc vào phân tích kỹ thuật
Do không có khả năng truy cập vào dữ liệu chuyên sâu của các ngân hàng lớn, những nhà giao dịch cá nhân phụ thuộc vào biểu đồ giá, mô hình giá và các chỉ số kỹ thuật để đưa ra quyết định.
Tầm quan trọng của Nhà Giao Dịch Cá Nhân
Mặc dù là thiểu số trên sân chơi thị trường ngoại hối, họ lại là nhóm có tốc độ gia tăng quân số nhanh nhất.
- Tính thanh khoản
Hàng triệu nhà giao dịch cá nhân đang mang tới một lượng thanh khoản đáng kể cho ngành môi giới ngoại hối. - Tâm lý thị trường
Khối lượng giao dịch của các nhà giao dịch cá nhân thường quá nhỏ để có hiệu ứng mạnh mẽ đối với tỷ giá forex. Tuy vậy, vị thế tổng thể của họ khá hữu ích đối với các tổ chức vì nó đóng vai trò như một chỉ báo về tâm lý thị trường. Nếu đa số các nhà giao dịch cá nhân mua vào nhiều thì "người chơi" quy mô lớn như các tổ chức có thể sẽ tìm cách bán ra.
Nhà Môi Giới Forex

Các nhà môi giới Forex đóng vai trò trung gian giữa nhà giao dịch cá nhân và thị trường ngoại hối quốc tế. Thiếu họ, "người chơi" cá nhân sẽ không thể nào tham gia giao dịch được vì nhà môi giới cung cấp cho họ nền tảng giao dịch, dữ liệu thị trường và khả năng tiếp cận thanh khoản.
Cách Nhà Môi Giới định hình Trải Nghiệm Giao Dịch | Thị Trường Ngoại Hối
- Tiếp cận thị trường & Đặt lệnh
Nhà môi giới cung cấp phần mềm kết nối nhà giao dịch cá nhân với mức giá giao dịch forex thời gian thực và thực hiện lệnh giao dịch khi họ bán hoặc mua. - Đòn bẩy
Các nhà môi giới cung cấp cho nhà giao dịch tiếp cận các vị thế lớn với số vốn tương đối nhỏ thông qua ký quỹ. Đòn bẩy có thể khuếch đại cả lợi nhuận lẫn thua lỗ. - Chi phí giao dịch
Mô hình kinh doanh cơ bản của một nhà môi giới là forex là kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá mua và bán (spread). Một số nhà môi giới cũng tạo ra lợi nhuận từ hoa hồng trên mỗi giao dịch. - Quản lý rủi ro
Điều quan trọng nhất bạn nên ghi nhớ: nhà môi giới có cung cấp công cụ cho phép nhà giao dịch quản lý mức độ rủi ro, ví dụ như lệnh cắt lỗ.
Kết luận | Thị Trường Ngoại Hối
Hiểu về các "người chơi" chính trong thị trường ngoại hối không chỉ đơn thuần là lý thuyết. Kiến thức này còn giúp các nhà giao dịch hiểu rõ họ đứng ở đâu trong cấu trúc thị trường. Mỗi "người chơi" lại có một mức độ ảnh hưởng khác nhau lên thị trường.
- Ngân hàng trung ương là một trong những tổ chức có ảnh hưởng lớn nhất tới thị trường. Các quyết định về lãi suất và chính sách tiền tệ của họ quyết định hướng đi dài hạn của một đồng tiền. Khi những quyết định này được đưa ra, toàn bộ thị trường sẽ chịu tác động.
- Các ngân hàng và quỹ đầu cơ có khối lượng giao dịch khổng lồ. Họ định hình diễn biến giá hàng ngày và điều khiển các xu hướng.
- Nhà giao dịch cá nhân không ảnh hưởng đến giá cả hoặc tạo ra sự biến động. Thay vì thế, họ bổ sung thanh khoản cho thị trường và sử dụng phân tích kỹ thuật để tận dụng những biến động do các nhà đầu tư lớn tạo ra.
Đối với các nhà giao dịch và đầu tư, việc hiểu rõ ai là những "người chơi" chính và ảnh hưởng của họ lên thị trường là một lợi thế mạnh. Thay vì ngay lập tức "vào việc", bạn nên dừng lại và tự hỏi xem những ai đứng sau các biến động bạn đang thấy. Liệu đó có phải là một ngân hàng trung ương đang thay đổi bức tranh tổng thể hay là một quỹ đầu cơ đang đóng các vị thế? Những dấu hiệu này hoàn toàn rất khác nhau.
Trong một thị trường nơi có những giao dịch trị giá hơn 7 nghìn tỷ đô la diễn ra mỗi ngày, không có gì là xảy ra một cách riêng lẻ. Biết được ai đang điều chỉnh dòng tiền sẽ giúp bạn giải thích được tại sao giá cả lại biến động thay vì phải rày công đoán mò mỗi khi thị trường ngoại hối dịch chuyển.
Tới đây, bạn đã có thể tự tin làm một nhà giao dịch thông thái và đưa ra quyết định dựa trên phân tích thị trường forex. Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích và muốn tìm hiểu thêm về thị trường forex, hãy tiếp tục đọc các bài viết trên trang Học Viện EC và khám phá thêm nhiều chủ đề hơn nữa nhé!